Persoonlijke ontwikkeling is het proces waarin je jezelf beter leert kennen en onderzoekt hoe je wilt handelen. Je kijkt naar je eigenschappen, waarden, overtuigingen en ervaringen. Door die samenhang te begrijpen, kun je bewuster kiezen hoe je wilt leven en werken.
Dat begint vaak bij een alledaagse situatie. Je zegt ja op een verzoek terwijl je agenda vol zit. Je houdt je mening voor je tijdens een overleg. Of je krijgt een nieuwe kans, maar merkt dat je twijfelt. Wat maakt dat je op zo’n moment doet wat je doet?
Wat bepaalt de keuzes die je maakt?
Je keuzes ontstaan binnen een context: wat een situatie vraagt, welke mogelijkheden je hebt en hoe anderen zich gedragen. Ook neem je jezelf mee. Je eigenschappen, wat je belangrijk vindt en wat je hebt geleerd over hoe het hoort.
Die invloeden zijn niet altijd gemakkelijk uit elkaar te halen. Behulpzaamheid kan bijvoorbeeld samengaan met de overtuiging dat je anderen nooit mag teleurstellen. Je helpt dan graag, maar voelt misschien ook weinig ruimte om nee te zeggen.
Je eigenschappen: hoe je geneigd bent te reageren
Misschien neem je gemakkelijk initiatief, denk je zorgvuldig na of voel je goed aan wat anderen nodig hebben. Eigenschappen zie je terug in hoe je situaties benadert.
De vraag is hoe een eigenschap in een bepaalde situatie uitpakt. Zorgvuldigheid helpt je om aandachtig te werken. Maar blijf je controleren terwijl het werk klaar is, dan kun je onderzoeken wat het lastig maakt om af te ronden.
Persoonlijke ontwikkeling gaat ook over herkennen wanneer een vertrouwde manier van reageren je helpt en wanneer je iets anders wilt proberen.
Je waarden: wat je belangrijk vindt
Waarden geven richting aan wat voor jou betekenis heeft. Denk aan vrijheid, verbondenheid, eerlijkheid, zekerheid of aandacht.
Je kunt verschillende waarden tegelijk belangrijk vinden. Je wilt bijvoorbeeld ruimte voor je eigen ideeën én rekening houden met je collega’s. Wat doe je als die twee met elkaar botsen?
Onderzoek naar motivatie beschrijft autonomie als handelen vanuit keuzes die je zelf onderschrijft, passend bij je interesses en waarden. Autonomie betekent daarbij niet dat je alles alleen doet of losstaat van anderen.
Je overtuigingen: wat je als waar bent gaan zien
Overtuigingen zijn ideeën over jezelf, anderen en hoe de wereld werkt. Bijvoorbeeld:
- Ik moet mijn werk altijd foutloos doen.
- Een goede leidinggevende heeft overal een antwoord op.
- Als ik mijn grens aangeef, stel ik iemand teleur.
Zo’n overtuiging kan vanzelfsprekend voelen. Toch kun je onderzoeken of die gedachte klopt, waar je haar hebt geleerd en of ze je in de huidige situatie helpt.
Je hoeft niet meteen een andere overtuiging te hebben. Begin met opmerken welke gedachte meespeelt.
Hoe werkt persoonlijke ontwikkeling in de praktijk?
Stel: een collega vraagt of je een extra taak kunt overnemen. Je zegt direct ja, terwijl je eigenlijk geen tijd hebt.
In die reactie kunnen verschillende dingen samenkomen. Je bent behulpzaam, vindt samenwerking belangrijk en hebt misschien geleerd dat je eerst voor anderen klaar moet staan. Tegelijk wil je zorgvuldig werken en heb je rust nodig om je eigen taken af te maken.
Door hierbij stil te staan, kun je onderzoeken welke reactie beter past. Misschien wil je helpen, maar op een ander moment. Misschien kun je een deel overnemen. Of je zegt deze keer nee.
Het doel van dit onderzoek is dat je beter begrijpt wat meespeelt en van daaruit je keuze maakt.
Hoe begin je met persoonlijke ontwikkeling?
Kies één recente situatie die je bezighoudt. Een concreet moment geeft je iets om op terug te kijken.
1. Beschrijf wat er gebeurde
Wat werd er gezegd of gevraagd? Wat deed jij? Maak onderscheid tussen wat je kon waarnemen en jouw interpretatie.
2. Onderzoek wat er bij jou meespeelde
Wat dacht en voelde je? Welke eigenschap herken je in je reactie? Wat wilde je bereiken of voorkomen?
3. Kijk naar je waarden en overtuigingen
Wat vond je belangrijk? Welke gedachte over jezelf of anderen speelde mee? Was je reactie passend bij wat jij wilde, bij een verwachting van buitenaf, of bij allebei?
4. Probeer een kleine andere reactie
Wat zou je een volgende keer willen doen? Denk aan bedenktijd vragen, je mening uitspreken of duidelijk aangeven wat wel en niet lukt. Kijk daarna terug: wat merkte je en wat wil je meenemen?
Persoonlijke ontwikkeling bij Het Tiende Huis
Bij Het Tiende Huis begeleiden we je bij het onderzoeken van de samenhang tussen wie je bent, wat je hebt meegemaakt en hoe je handelt. Ontdek, ontrafel en ontwikkel vormt daarin de rode draad.
In onze trainingen Ontdekking, Essentie en Verdieping werk je in een kleine groep, buiten je dagelijkse omgeving. Je brengt eigen ervaringen in en onderzoekt met de trainers en andere deelnemers welke patronen je herkent en wat je verder wilt ontwikkelen.
Daarbij verbinden we weten, kunnen, willen en zijn. Wat begrijp je van jezelf? Wat kun je toepassen? Wat wil je? En hoe past dat bij wie je bent?
Dat noemen we leiderschap in lijn met jezelf: verantwoordelijkheid nemen voor je handelen, met aandacht voor jezelf én de mensen om je heen.
Wil je hier verder bij stilstaan? Bekijk de mogelijkheden.
